Kapat

Işık'ta Kütüphane Haftası "Açık Bilim Ve Açık Erişim- Creative Commons" Etkinliğiyle Kutlandı.

Geri

Işıklı Yenileşim kavramının bileşenlerinden biri olarak açık bilimin ele alındığı "Açık Bilim ve Açık Erişim- Creative Commons" konulu etkinlik, 52. Kütüphane Haftası kapsamında Işık Üniversitesi'nde gerçekleştirildi.

Işık Üniversitesi Rektörü Prof. Dr. Şirin TEKİNAY Açık Erişim Ekonomisi konulu konuşmasında; "Açık erişim denildiğinde aklımıza kütüphanelerimiz geliyor. Açık bilim denildiği zaman verinin, yöntemin, hesaplamanın kısaca bilim yapan, araştırma yapan herkesin geçtiği bütün evrelerin ortak olabilmesini, açık olabilmesini diliyoruz. Yeni paradigmamız bilimin tüm bileşenlerinin açık olmasıdır. 2010 yılı verilerine göre tüm dünyada yaklaşık 25.000 hakemli dergi ve yaklaşık 2,5 milyon makale olduğu söyleniyor. Bu dergilere üye olanların ayağına gittiğini düşünürsek kâğıt, postalama, ulaşım vs. ile büyük bir ekonomik değer olduğu düşünülebilir. Elektronik erişimle, internetin yayılmasıyla kâğıt israfından kurtulduk diyebiliriz."dedi. Bilimsel yayınların açık erişime sunulması ve Işık Üniversitesi kurumsal akademik arşiv çalışmaları hakkında bilgi veren Işık Üniversitesi Kütüphane ve Dokümantasyon Daire Başkanı Hakan KAPUCU; "Budapeşte Açık Erişim Girişimi (2002) çalışmalarında daha adil ve daha etkin bir bilimsel iletişim sistemine geçmek için iki strateji belirlendi: Birinci strateji, araştırmacıların hakemli ticari dergilerde yayımlanmış makalelerini kendi web sitelerinde ya da ücretsiz elektronik arşivlerde depolayabilme (kendi kendine arşivleme) ve bunları internet üzerinden ücretsiz olarak herkesin erişimine açabilme hakkının yayıncılar tarafından tanınmasının sağlanması. – Yeşil Yol

İkinci strateji ise araştırmacıların, makalelerini hakemlik ve yayın giderlerinin farklı finansal modellerle karşılandığı açık erişim dergilerinde (open access journals) yayınlamalarıdır. – Altın Yol

Peki açık erişim neden tercih edilir? Bilimsel bilginin hızlıca yaygınlaşmasını sağlar, bilimsel bilginin önündeki kısıtları kaldırır, bilimsel bilgiyi etkin hale getirir, bilimsel bilgiye ücretsiz erişim sağlanır, bilimsel çalışmaların etkisini arttırır, bilimsel bilgiye herkesin ulaşabilmesini sağlar, bilimsel bilginin görünürlüğü artar, atıf sayılarını arttırır."dedi.

Açık Bilim ve Açık Erişim hakkında bilgi veren Hacettepe Üniversitesi Bilgi ve Belge Yönetimi Bölümü Öğretim Üyesi Prof. Dr. Yaşar TONTA; "Avusturya Bilim Fonu (FWF) Stratejik Analizler Bölümü Yöneticisi Dr. Falk Reckling'e göre açıklık bilimin ve bilim yapmanın normatif özüdür. Açıklık sonuçların bilimsel ve pratik uygulamalar için tekrarlanmasının, doğrulanmasının ve yeniden kullanılmasının ön koşuludur. En yaygın açık bilim örnekleri ise, Bilgisayar (J. Von Neuman), Web (T. Berners-Lee), İnsan Genomu Projesi (F. Collins), Serbest ve açık kaynak kodlu yazılımlar (R. Stallman, L. Torvalds), Wikipedia (Jimmy Wales) olarak sıralanabilir. Açık bilim kısa vadede saydamlık, açıklık, bütünlük, kapsayıcılık ve işbirliğini geliştirme vaad ederken, uzun vadede daha etkili, kaliteli, güvenilir, toplumun gereksinimlerini karşılayan, birlikte yaratma ve açık yeniliği besleyen bir bilim vaad etmektedir."dedi.

Paylaşım Kültürü ve Creative Commons Açık Lisansları hakkında konuşan Özyeğin Üniversitesi Kütüphane Direktörü ve Creative Commons Türkiye Kamu Lideri İlkay HOLT; "Açık bilimi ve açık erişimi gerçekleştirmek için hukuki bir altyapı daha doğrusu haklarımızı nasıl belirteceğimiz konusunda sosyal ve toplumsal düzenleme gereksinimi var. Aslında bir paylaşım kültürü gerekli. Burada açık lisanslar topluluğundan bahsediyorum. Creative Commons, kültürel, sanatsal, entelektüel yaratıcı çalışmaların kullanımını ve paylaşımını mümkün kılan ve kar amacı gitmeyen bir organizasyon. Bugünün teknolojisiyle interneti gerçekten daha özgür toplumlar olabilmek için kullanabiliyor olmamız gerekir. İnterneti özgür, açık bırak derken açıklamaya çalıştığım şey; interneti tam kapasite kullanabilirsek, paylaşımı güçlendirebilirsek, açık lisansları kullanabilirsek açık erişimi, açık bilimi daha bilinçli gerçekleştirebilir ve aynı zamanda bunları yaratıcılığa, inovasyona, değişikliğe dönüştürebiliriz."dedi.

Konuşmaların ardından 52. Kütüphane Haftası kapsamında; Işık Üniversitesi Kütüphanesini en çok kullanan ve kütüphane materyallerini en çok ödünç alan öğrencilere hediye çekleri ve FMV Işık Üniversitesi Yayınları olarak çıkan ilk kitap, Işık Üniversitesi Bilgisayar Mühendisliği Bölümü Öğretim Üyesi Prof. Dr. Erdal Çayırcı'nın "Çok Tanınıyorsun! Farkında Mısın?" hediye edildi. Ardından konuşmacılara, Işık Üniversitesi Rektörü Prof. Dr. Şirin Tekinay tarafından plaket takdim edildi.